پومیس که در زبان فارسی به آن پوکه معدنی گفته می شود در واقع نوعی سنگ آتشفشانی است که در اثر فشار و سرعت زیاد در سرد شدن گدازه های آتشفشان به وجود می آید. پوکه معدنی سنگی است که بافتی خشن و متخلخل دارد در مقایسه با سایر سنگ ها در حجم یکسان وزن بسیار کمی دارد. پوکه معدنی رنگ های مختلفی دارد که اغلب به رنگ سیاه، سفید، خاکستری و قرمز و نخودی رنگ است. اسکوریا یکی دیگر از سنگ های آتشفشانی حوضچه ای است که تفاوت هایی با پومیس دار، دارای تخلخل بیشتر، دیواه های تو خالی ضخیم تر، تیره تر و چگال تر است.

پومیس یا همان پوکه معدنی هنگامی ایجاد می شود که سنگ های بسیار سنگین با فشار زیاد از یک آتشفشان خارج شده و در بعضی موارد به دلیل کاهش فشار و دما به طور همزمان و با سرعت زیاد پودر می شود و سنگ ها شکل سنگی سبک با حفره های زیاد نمی گیرد. برای درک بهتر این مضوع از یک مثال ساده استفاده می کنیم. شما یگ نوشابه را در نظر بگیرید که وقتی درش باز می شود و در مجاورت هوا قرار می گیرد نوعی گاز آزاد می کند و روی آن حباب تشکیل می شود. در مورد سنگ پوکه نیز به همین شکل است. که در اثر هجوم گدازه های آتشفشانی به سمت دریچه ی آتشفشان بخشی از سنگ ها به بیرون پرتاب می شود که به دلیل تغییر ناگهانی دمای درون آتشفشان و بیرون و افت فشار گدازه ها وقتی از آتشفشان خارج می شوند یک گاز تشکیل می شود، که سنگ های معدنی پوکه در ابعاد و رنگ های مختلف را ایجاد می کند.

استفاده از سبک دانه نه تن ها در بتن سبک دانه در ساخت بلوک های سبک نیز بسیار کار آمد است

در این پروژه به دو صورت به مقایسه این دو نوع بتن پرداخته شده است.

خواص فیزیکی

خواص مهندسی از جمله مقاومت فشاری و مقاومت کششی و مداول الاستیسته

تاریخچه

اولین بار در زمان روم باستان در معبد پانتیون و وزرشگاه کلوزیوم از پومیس که نوعی مصالح سبک استفاده کرده اند

در اوایل قرن بیستم سبکدانه های مصنوعی تولید شده اند

در سال 1970 ساخت بتن با سبکدانه بامقاومت بالا آغاز شد.

بزرگ ترین بنای بتن شبکدانه ساختمان اداری 52 طبقه با ارتفاع 125 متر در هوستون تگزاس است.

علی رقم فواید عمده ای که بتن دارد، دو عیب عمده در آن به صورت ذاتی وجود دارد که یکی مقامت کششی پایین آن و دیگری وزن مخصوص نسبتا زیاد آن می باشد.

مقاومت کششی پایین بتن را میتوان با استفاده از میلگرد های فولادی مسلح کننده جبران نمود.

از طرفی وزن مخصوص نسبتا زیاد بتن در حدود 2400 کیلوگرم بر متر مکعب برای بتن غیر مسلح در ساختمان های بتن مسلح باعث میشود که وزن اسکلت بتن ساختمانی افزایش یافته و در نتیجه با افزایش با بالارفتن وزن مرده ساختمان نیرو های ثقلی و نیروی زلزه وارد بر آن نیز افزایش یابد.

این امر نهایتا استفاده از المان هایی با ابعاد بزرگ کرده که خود حجم بیشتری از بتن به همراه میلگرد های بیشتری را میطلبد.

به طور کلی دو روش متفاوت برای رفع این مسیله وجود دارد

1 - افزایش مقاومت بتن

2 - کاهش وزن مخصوص بتن (استفاده از بتن سبک).

- بتن سبک با توجه به ویژگی های خاص که دارد، دارای کاربرد های مختلف می باشد و طبق کد های ساختمانی، ضوابط خاصی برای استفاده آن وجود دارد. همچنین در مباحث بعدی به آن اشاره شده است. با توجه به زلزله خیز بودن کشور ایران و به منظور سبک سازی و کاهش جرم ساختمان، توصیه می شود مصالحی مقاوم و سبک با دارا بودن حداکثر نسبت مقاومت به وزن انتخاب و به کاربرد شود، تا علاوه بر ایمنی بیشتر اثر نیرو های زلزله بر ساختمان کاهش یابد.

روش های تولید بتن سبک

- انواع روش های تولید بتن سبک به شرح زیر می باشد

1 - استفاده از سبکدانه سبک به جای سنگدانه معمولی.................. بتن سبک سازه های وغیر سازه ای

2 - استفاده از گاز یا کف ایجاد شده در داخل بتن.............. بتن کفی یا گازی

3 - بتن سبک با ححذف ریزدانه ها و ایجاد تخلخل........ بتن بدون ریز دانه.

پوکه معدنی انواع و دسته بندی های متفاوتی دارد اما از نظر ابعاد به چهار دسته تقسیم می شود:

1 - سنگ پوکه

2 - پوکه بادامی

3 - پوکه فندقی

4 - پوکه نخودی

5 - پوکه ماسه ای

البته هر کدام از این دسته بندی ها ممکن است چندین نام داشته باشند؛ مثلا پوکه بادامی به پوکه فندقی و پوکه فندقی به پوکه نخودی یا پوکه نخودی به پوکه عدسی نیز معروف هستند. که این نامگذاری ها به خاطر ابعاد پوکه هاست که در مقاله ی جداگانه به طور مفصل بررسی خواهد شد. امروزه در دنیا احداث ساختمان و سازه های زیر بنایی با سرعت زیادی در حال انجام است استفاده از مصالح قدیمی و روش های سنتی ساخت دیگر جوابگوی سرعت مورد نظر و نیاز های طراحی نمی باشد از این رو استفاده از مصالح جدید و کار آبه همراه تکنین های نوین در ساخت و ساز امر اجتناب ناپذیری محسوب می شود.

پوکه ها، سنگدانه های سبک طبیعی یا فرآوری شده ای هستند که به دلیل تخلیل دارای وزن مخصوص کم می باشند این دانه ها را می توان به تن هایی به عنوان پرکننده فضای خای خالی به منظور کاهش وزن، عایق کاری حرارتی و صوتی و نظایر آن به کار برد همچنین از این دانه ها در ساخت سایر فرآروده های سبک مانند انواع بتن های دانه سبک، ملات ها و اندودها، فرآورده های قیری، خاک کشاورزی و جز آن استفاده کرد.

سنگ دانه های سبک ممکن است طبیعی یا مصنوعی باشند برخی از دانه های طبیعی سبک مانند پامیس، یا پوکه سنگ، اسکوریا، یا سنگ پا، خاکستر وتوف ها منشا آتشفشانی دارند و برخی مانند دیاتومیت رسوبی هستند. محدودیت استفاده از این دانه ها اغلب به دلیل مشکلات دسترسی به منابع و مسایل حمل و نقل است برخی از دانه های سبک طبیعی که به آن پوکه معدنی گفته میشود مانند پامیس و اسکوریا وجود دارند که مخصول انفجارات آتشفشانی هستند پامیس معمولا حاصل انفجارات اسیدیاست که به رنگ روشن با بافت سلولی، شیشه ای و حاوی حباب فراوان دیده می شود. پامیس به دانه های درشت و پامیست به دانه های ریز گفته میشود. هر گاه این انفجارات از نوع قلیایی باشند دانه های سبک رنگی را به وجود می آورند که سیندرس نامیده می شوند.

انواع سبکدانه های طبیعی

همانطوریکه در مبحث بالا گفته شد برخی از مهم ترین سبکدانه های طبیعی می توان از سنگ پا، پوکه معدنی و توف نام برد که به طور مختصری درباره آن ها توضیح در زیر آمده است:

1 - سنگ پا

قدیمی ترین سبکدانه است که مورد استفاده بشر قرار گرفته است. این سنگ در اثر ورود مواد مذاب آشتفشانی به مخازن آب مثل دریا ها و دریاچه ها و سرشذن سریع ایجاد میشود. رنگ این سبکدانه ها سیاه، خاکستری روشن و قهوه ای تیره است. به دلیل سرد شدن سریع مواد مذاب آتشفانی حباب های نسبتا درشتی در این سنگدانه وجود دارد که بعضا به هم پیوسته می باشند و تا سطح سنگدانه امتداد یافته اند وزن مخصوص خشک ظاهری این سبکدانه در حدود 500 تا 800 کیلوگرم بر متر مکعب است معادن نسبتا بزرگی از این مصالح در قروه وجود دارد نمونه از سنگ پا در شکل زیر آمده است.

2 - پوکه معدنی

این سنگ به رنگ سفید مایل به زرد تا خاکستری روشن است و در اثر انباشه شدن خاکستری آتشفشانی و آهسته سرد شدن آن ها همراه با انبساط ناشی از حباب های به وجود آمده توسط بخار و گاز های موجود در آن به وجود می آید. معادن غنی پومیس ایران در اردبیل، آذربایجان شرقی، قروه، دامنه ها البرز، کرمان و سیستان و بلوچستان وجود دارد. وزن مخصوص خشک ظاهری این سبکدانه ها در حدود 400 تا 700 کیلوگرم بر متر مکعب است. نمونه از پوکه معدنی در شکل زیر آمده است.

3 - توف

خاکستر آتشفشانی که بعد از انفجار به طبقه

جریانی یا ریزش تجمع نموده و سخت می شوند به توف شهرت دارند. نوع توف تابع ترکیب شیمیایی و کانی شناسی خاکسترهاست. وزن مخصوص توف های طبیعی در محدوده سنگدانه های معمولی است و از نوع شبکدانه به شمار نمی آیند، اما برخی از انواع توف متخلخل بوده و وزن مخصوص ان ها در حدود 800 تا 1200 کیلوگرم بر متر مکعب است که در خانواده سنگدانه های سبک به شمار می روند، رنگ این توف ها معمولا سیاه، قرمز، و سبز بوده است و دارای رگه می باشند گزارشاتی مبنی بر وجود توف سبک در دامنه کوه های البرز ارایه شده است.

کاربرد سبکدانه های طبیعی

سبکدانه های طبیعی از سال های دور مورد توجه بشر بوده اند حتی 273 سال قبل از میلاد در روم باستان از فاصله 40 کیلومتری به بندر Coas درغرب ایتالیا حمل و در بندر سازی استفاده شده است. رومیان در احداث معبد پانتیون و ورزشگاه کلوزیوم از نوعی سبکدانه استفاده می کردند. در قرن ششم در ساخت اولیه کلیسای صوفیان استانبول نیز سبکدانه به کار رفته است در قرن دوم پس از میلاد، مهندسین رومی سبکدانه پومیسی را در ساختمان پانتیون روم به کار برده اند پس از گذشت 1000 سال، سبکدانه در ساختمانی در واتیکان به کار رفت.

سبکدانه های مصنوعی

بدلیل محدودیت منابع و دخایر مربوط به سبکدانه های طبیعی در دنیا، لزوم تولید یکنواخت و انبوه صنعتی سبکدانه های به منظور کاربرد های مختلف و ساخت مصالح بر اساس این نوع سبکدانه ها به عنوان یه ضرورت در صنعت ساختمان مطرح گردید. به همین منظور در اوایل قرن بیستم فردی به نام S. j. Hayde با استفاده از کوره دوار اقدام به منبسط کردن رس و شیل کرد و بدین ترتیب سبکدانه مصنوعی تولید نمود که الزامات سنگدانه ها شامل سختی و نفوذ ناپذیری وزن مخصوص کمتری نسبت به سنگدانه های معمولی همانند شن و ماسه داشتند ایتدا تحت عنوان هایدیت ها و بعد ها در برخی از کشور از جمله دانمارک، نروژ، سوییس، سوید، پرتغال، انگلیس و ایران با نام تجاری لیکا Leca نام گرفت.

واژه لیکا از عبارت است از Ligth Expanded Clay Aggregate یا دانه رس منبسط شده گرفته شده است در روش تولید این دانه ها ابتدا خاک رس به عنوان ماده اولیه سبکدانه از معادن خاک رس به واحد فرآوری کارخانه حمل شده، بعد از نمونه گیری و کنترل دقیق مواد شیمیایی و حصول اطمینان از نداشتن مواد شیمیایی و آهکی بع از آهکی بعد ازآبدهی به صورت گل رس و اردکوره گردان می شوند. وقتی گل رس در درجه حرارتی حدود 1200 درجه سانتی گراد قرار می گیرد، گاز های ایجاد شده دانه ها را منبسط می کند و هزاران سلول هوای ریز درون آن ها تشکیل می شوند با سرد شدن مصالح، حباب های هوا به صورت فضای های منفک باقی مانده و سطح آن ها سخت می شود. دانه های لیکا دارای شکل تقریبا گرد و سطح زبر و نا هموارند. رویه میکروسکوپی خارجی دانه ها دارای خلل و فرج ریز و قهوه ای رنگ است. بخش داخلی دانه ها دارای بافت سلولی سیاه رنگ است بعد از مرحله تولید، محصولات به صورت دانه بندی مخوط 25 میلی متروارد سرند شده و به سه رده دانه بندی، 4 - 10، 0 - 4 و 10 - 25 میلی متر تفکیک می شوند. Leca از نظر کیفیت شیمیایی و بیولوژکی ماده ای فساد نا پذیر و مقاوم در برابر قارچ ها است، بنابراین از این ماده در کشت و تکثیر به روش Hydroculture، کشت ژله ای برای نگه داری گل وگیاه در بالکن و پشت بام ها همچنین به عنوان مصالح تزیینی در معماری فضای سبز و باعچه ها استفاده میشود.

پوکه معدنی

پوکه معدنی با نام علمی پومیس، در حقیقت از سرد شدن گدازه های آتشفشانی بر روی زمین تشکیل شده است. این محصول آتشفشانی اغلب به صورت دانه های ریز و درشت با حفره های متعدد است. این حفره ها سبب کاهش وزن و سبکی پوکه معدنی شده اند.

اما وزن پایین پوکه معدنی سبب کاهش استحکام آن نشده و این ماده دارای مقاومت بالایی است. این ماده سبک و مستحکم، اغلب در ساختمان سازی مورد استفاده قرار می گیرد. کاربرد این محصول معدنی عبارت است از:

ساخت بتن های سبک به وسیله این ماده امکان پذیر است. از پوکه معدنی برای شیب بندی کف ساختمان ها استفاده می شود. اغلب سازه ها، دارای وزن زیادی هستند. از پوکه های معدنی برای سبک سازی سازه ها استفاده می شود پوکه های معدنی در عایق بندی صوتی برخی از محیط ها نظیر موتور خانه ها که صدای زیادی در آن ها تولید می شود، استفاده می شود برای بستر سازی زمین های کشاورزی به منظور افزایش تولیدات این حوزه از پوکه های معدنی استفاده می شود. همانطور که گفته شد، این ماده دارای استحکام بالایی است. از این رو در مقاوم سازی سازه ها کاربرد زیادی دارد. شکل جالب این ماده سبب شده تا از آن در ساخت آب نما ها استفاده گردد. همچنین این امر به تصفیه آب نیز کمک می کند پوکه معدنی سبب عایق بندی ساختمان شده و از خوردگی آن جلوگیری می کند، در نتیجه بنا عمر بیشتری خواهد داشت.

استفاده از پوکه معدنی در بتن سازی ساختمان، سبب مقاومت بیشتر سازه در برابر خطراتی نظیر زلزله خواهد شد ساخت موزاییک های مختلف از پوکه معدنی، باعث ایجاد محصولات با کیفیت و سبکی می شود که خریداران زیادی دارد.

به صورت کلی پوکه های معدنی را به چهار دسته پوکه سیاه، پوکه نخودی، پوکه عدسی و پوکه ماسه ای تقسیم می کنند که هر یک کاربرد مختص به خود را دارد. نقطه ذوب پوکه معدنی در حدود ۱۳4۲درجه سانتی گراد می باشد. پوکه معدنی با ترکیب سیمان و آب باعث تولید بتن سبک می شود. این نوع بتن به مقاومت ساختمان در برابر زلزله های شدید کمک زیادی می کند. کشور ایران با تولید روزانه بیش از ۳۰۰۰ متر مکعب از انواع پوکه ها در سایز های مختلف، یکی از بزرگ ترین تولید کنندگان این محصول در جهان به شمار می رود. پوکه معدنی در طی سال های طولانی در برابر عوامل محیطی به ندرت دچار فرسایش و دگرگونی می شود.

در اینجا از پوکه معدنی به عنوان یک جاذب ارزان قیمت که به وفور در بیشتر مناطق ایران یافت میشود، جهت حذف یون فلوراید به شکل خام و شکل اطلاح شده آن با پر اکسید هیدروژن استفاده گردید.

آنالیز جاذب خام با روش XRF نشان داده شده است، پوکه معدنی کاربرد های بسیار زیادی دارد.

ترکیبات سیلیس و آلمینیوم بیش ترین اجزای تشکیل دهنده پامیس می باشد که وجود مقادیر بالای این ترکیبات نشان دهنده خصوصیاتی در پامیس می باشد که در زیولیت ها یافت می شود به عبارت دیگر می توان پامیس را نوعی زدیلیت در نظر گرفت که می توان قابلیت تبادل یونی خاصی را داشته باشد که در این مطالعه جهت تبادل یون فوراید مورد بررسی قرار گرفت. همچنین نتایج حاصل از آنالیزXRF برای حاذب اطلاح شده نشان داد که اصللاح جاذب با استفداه از پر اکسید هیدروژن تاثیر بر روی اجزای تشکیل دهنده آن ندارد.

در مجموع با توجه به نتایج بدست آمده مشخص میشود که پوکه معدنی خام قادر به حذف 60 تا 80 درصد فلورایید موجود در محلول سنتینک و در شرایط بهینه می باشد. همچنین مشخص گردید که اصلاح پوکه معدنی خام باعث افزایش کارایی حذف آن می گردد. در مجموع می توان این طور نتیجه گیری کرد که پوکه معدنی خام و اشکال اصلاح شده آن می توان جه حذف یون فلوراید در مکان هایی که میزان این یون بالاتر از مقادیر استاندارد می باشد مورد استفداه قرار بگیرد.

دانه لیکا

دانه رس منبسط شده:

همانگونه که توضیح داده شد. این دانه بندی های مختلف و برای ماربری های خاص تهیه و عرضه می شوند.

فرآورده های جنبی

دو فرآورده جنبی از کوره های تولید لیکا به دست می آیند. ذرات بسیار ریز و در حد رس منبسط شده است که از طریق غبارگیری های الکتریکی رسوب داده میشود. این ذرات می توانند نقش پر کننده فیلتر را در بتن داشته باشند. دومین گروه فرآورده های جنبی، قطعات رس سبک منبسط شده با ابعاد بسیار بزرگ تا حدود 100 سانتی متر است که دارای بافت داخلی نظیر دان های لیکا هستند. چگالی این قطعات اغلب سبکتر از دانه های لیکا است.

این قطعات در واقع حاصل ذوب و پیوند اجزای کوچکتر هستند به دلیل چگالی حجمی بسیار کم می تواندند پر کننده بسیار مناسبی در مواد لازم پرکننده سبک در پشت دیواره های تونل های مترو و اتوبان ها باشند همچنین می تواند در اندازه های بزرگ جهت پالایش فاضلاب به کار می روند.

بتن سبک

ویژگی های عمومی بتن های سبک

بتن های شبک به سه روش تولید می شوند:

1 - ایجاد تخلخل در داخل ملات

2 - حذف ریز دانه از مخلوط برای ایجاد منافذ

3 - کاربرد دانه های شبک به جای سنگ دانه های معمولی

1 - بتن اسفنجی

دسته اول بتن های اسفنجی که در حین ساخت آن ها با ایجاد کف یا حباب گاز، حباب هایی در خمیر سیمان یا در ملات - سنگدانه ایجاد می گردد - حباب مورد نظر یا از طریق مواد کف زا در حین اختلاط تولید شده و یا به صورت کف آماده اضافه میشود. یا با افزایش مواد واکنش زایی مانند پودر آلومینیوم به بتن تازه تولید میشود. واکنش این مواد باعث ایجاد گاز در بتن و در نتیجه سبک شدن ماتریس سیمان آن میشود. ویژگی اصلی مورد نیاز در ساخت بتن اسفنجی پایدار بودن حباب ها و توزیع یکنواخت آن ها در هنگام اختلاط حمل نقل و بتن ریزی می باشد.

2 - بتن های با ساختار باز

این بتن ها در واقع بدون ریز دانه هستند و در آن ها ماسه از مخلوط بتن حدف گردیده و دانه های درشت با خمیر سیما به یکدیگر چسبیده اند، ساخت بتن سبک با ساختار باز، هم با استفاده از سنگدانه های طبیعی و هم با استفاده از سبکدانه امکان پذیر است. این بتن برای برای مصارفی چون زهکش و یا پرکننده های سبک به کار می روند.

3 - بتن سبکدانه

دسته سوم، بتن با سنگدانه سبک یا به اختصار بتن سبکدانه است. در این نوع بتن، سبک کردن از طرق استفاده از سنگدانه های صورت می گیرد. لازمه یاخت این نوع بتن استفاده از سبکدانه مناسب با ویزگی های مورد نیاز است.

هدف کلی از تولید این بتن ها کاهش وزن مخصوص است، اما در عین حال در این بتن ها ویژگی های دیگر مانند مقاومت حرارتی و صوتی و... اهمیت پیدا می کند.

ﮐانسنگ مجموعه طبیعی از یک یا چند ﮐانی است ﮐه امﮑان دارد فلزات یا هرﮐیباهی با صرفه اقهصادی از آن اسهخراج شود. بنابراین اصطﻼح ﮐانسنگ نه هن ها شامل ﮐانه ها و ﮐانی های موجود در قبلی و پس ماند ﮐارخانه ﮐانه آرایی و نظایر آن ها نیز در ﮐانسار می شود،بلکه  باطله های دور ریخته شده صورهی ﮐه با انجام عملیات جدید از نظر اقتصادی با ارزش باشند، ﮐانسنگ هلقی می شوند. ﮐانه ﮐانسنگ حاوی ﮐانی های گوناگون فلزی و غیرفلزی است. ﮐانی های فلزی موجود در معموﻻ ﮐانسنگ را ﮐانه می نامند. باطله یا گانگ آن ها را با بعضی ﮐانی های دیگر همراه است ﮐه ضمن اسهخراج ﮐانی، باید الزاما ﮐانسنگ معموﻻ با ﮐانی رگه های سرب در ایران غالبا نیز اسهخراج ﮐرد. به این مواد، باطله یا گانگ گفهه می شود. مثﻼ. همراه است ﮐه در این مورد باریت، باطله ﮐانسنگ سرب به شمار می آید 4باریت و باید هوجه داشت ﮐه جسمی ﮐه در یﮏ معدن عنوان گانگ ماده معدنی اصلی را دارد الزاما اگرچه باریت در معادن سرب حالت گانگ را دارد، ولی در معادن در همام موارد گانگ نیست. مثﻼ ﮐانسنگ اصلی به شمار می رود و در ایران، معادن مهعددی هن ها به خاطر اسهخراج باریت احداث، باریت شده اند. ﮐانسار هشﮑیل شده است و به محلی گفهه «سار» به معنی معدن و پسوند محل «ﮐان» ﮐانسار از دو ﮐلمه می شود ﮐه در آن یﮏ یا چند ﮐانسنگ یا ماده معدنی، ﮐه ارزش اسهخراج دارد، وجود داشهه باشد و بنابراین هوده های قابل استخراج اعم از فلزی یا غیرفلزی را شامل می شود. قابلیت اسهخراج ﮐانسار از سویی به مشخصات ذاتی آن بستگی دارد و از سوی دیگر، به پیشرفت های فناوری و ارزش مواد معدنی وابسته است.

پوکه معدنی

منبع تشکیل پوکه ی معدنی گدازه های آتشفشانی است. پس از فوران یک آتشفشان و خروج گدازه های داغ از دهانه ی آن، این مواد مذاب به سطح زمین سرازیر می شوند. پس از کم شدن حرارت گدازه ها از طریق ایجاد سوراخ هایی در آنها، به شکل پوکه های معدنی درمی آیند. از ویژگی های پوکه های معدنی می توان به سبک بودن و هم چنین استحکام بالای آن ها اشاره کرد. به نوعی می توان گفت تن ها در مناطق آتشفشانی می توان پوکه های معدنی را استخراج کرد.

از آن جایی که وزن این سنگ آتشفشانی سبک است و سطح بالایی از مقاومت را دارا ست می توان گفت که مورد استفاده زیادی در صنعت ساخت و ساز ساختمان دارند. جالب است بدانید که برای سبک سازی سازه های مورد استفاده برای شیب بندی سقف و کف ساختمان، پوکه معدنی کاربرد دارد. همچنین در زمینه ی کشاورزی این سنگ آتشفشانی کاربرد های ویژه ای دارد.

با افزودن پوکه معدنی به خاک کشاورزی می توان مزایای زیادی برای خاک در نظر گرفت. این پوکه ها به دلیل این که قدرت بالایی در جذب و نگهداری آب دارند زمانی که به خاک افزوده شوند می توانند در مدت زمان بیشتری رطوبت را در خود نگه دارند. به این ترتیب از تبخیر زود هنگام آب جلوگیری شده و در مصرف آن صرفه جویی میشود.

همچنین پومیس منبسط یا همان پوکه معدنی قابل افزودن به خاک مزایای دیگری هم به آن خواهد بخشید. علاوه بر اینکه چنین خاکی قدرت بالاتری در نگهداری آب دارد همچنین می تواند م اد غذایی بیشتری جذب کرده و به گیاه انتقال می دهد. همچنین این پوکه ها به بهبود آب دهی ک و سیستم هوادهی کمک میکنند. در چنین خاکی آب به صورت یکسان پخش شده و نفوذ می کند و همچنین مانع از رشد گیاهان هرز و حشرات موذی در خاک می شود. چنین خاکی کمتر دچار ترک خوردگی نیز می شود. به جهت اینکه این خاک منافذ و فضا های زیادی دارد به راحتی هوا در آن جابجا شده و زهکشی میشود.

همچنین به بهتر شدن رشد گیاهان در فصل های مختلف سال و موقعیت های مکانی متفاوت کمک می کند.

پومیس

پمیک نوعی از سنگ های آتشفشانی اکسترودوس است که وقتی که گدازه ای با محتوای بسیار زیاد آب و گاز ها از یک آتشفشان تخلیه می شود تولید می شود. وقتی حباب های گاز فرار می کنند، گدازه ها فوم می شوند. هنگامی که این گدازه خنک و سخت می شود، نتیجه یک ماده سنگ بسیار سبک است که پر از حباب های کوچک گاز است. به طور معمول رنگ آن روشن است، نشان می دهد که این یک سنگ آتشفشانی با مقدار زیاد سیلیس و کم آهن و منیزیم است که معمولا به عنوان ریولیت طبقه بندی می شود.

پمیک نوعی از سنگ های آتشفشانی اکسترودوس است که وقتی که گدازه ای با محتوای بسیار زیاد آب و گاز ها از یک آتشفشان تخلیه می شود تولید می شود. وقتی حباب های گاز فرار می کنند، گدازه ها فوم می شوند. هنگامی که این گدازه خنک و سخت می شود، نتیجه یک ماده سنگ بسیار سبک است که پر از حباب های کوچک گاز است. به طور معمول رنگ آن روشن است، نشان می دهد که این یک سنگ آتشفشانی با مقدار زیاد سیلیس و کم آهن و منیزیم است که معمولا به عنوان ریولیت طبقه بندی می شود.

زمین شناسی پوکه معدنی و کاربرد های آن

پوکه ها سنگ های آتشفشانی رنگی یا در واقع همان سنگ های آذرین هستند که در اثر سرد شدن ماگما تشکیل می شوند. اساسا پوکه های معدنی، فوم جامد مانندی هستندکه روی آب نیز شناور می مانند. در واقع در هر مکانی که انفجار آتشفشانی رخ داده باشد، می توان پوکه های معدنی را پیدا کرد. تولید کنندگان پیشرو این نوع سنگ ها ایتالیا، ترکیه، روسیه، ایالات متحده و یونان هستند.

ترکیب پوکه معدنی

اکثر پوکه های معدنی از سیلیکات و آلومینات تشکیل شده اند که ماده سیلیکات خود می تواند شامل مواد مختلفی از جمله فنولیت، تراکیت و... باشد.

خواص

علاوه بر ترکیب رنگی پوکه ها، از دیگر طیف های رنگ این سنگ می توان به سفید، خاکستری، آبی، کرم، سبز و قهوه ای نیز اشاره کرد. منافذ و سوراخ های موجود بر روی این سنگ معدنی به دو شکل می باشد؛ این اشکال گاهی کروی و در برخی موارد نیز لوله ای شکل هستند. به عنوان مهم ترین ویژگی پوکه می توان به چگالی کم آن اشاره کرد همین ویژگی موجب وزن سبک پوکه شده و در نهایت منجر می شود تا این سنگ ابتدا روی اب شناور مانده و بعد به داخل آب نفوذ پیدا کند.