لیکا چیست

واژه لیکا از عبارت LECA. Light Expanded Clay Aggregate به معنی دانه رس سبک منبسط شده گرفته شده است.این دانه ها از انبساط خاک رس در کوره های گردان با حرارتی حدود 1200 درجه سانتی گراد به دست می آیند.
مجموعه از ویژگی های قابل توجه مانند وزن کم، هدایت حرارتی پایین، افت صوتی مناسب، مقاومت در برابر آتشریاف دوام و پایداری شیمیایی و نظایر آن سبب گسترش کاربردی های این سنگ دانه های مصنوعی در صنعت
ساختمان، طرح های عمرانی، کشاورزی، محیط زیست، راه سازی و... شده است. برای شناخت بهتر جایگاه این دانه ها در صنعت، لازم است ابتدا مطالبی در زمینه انواع دانه های سبک مطرح گردد.

دانه های سبک

سنگ دانه های سبک، تخلخل دارای وزن فضایی کم هستند. از آن هایی می توان به عنوان پرکننده فضای های خالی به منظور کاهش وزن، عایق کاری حرارتی و صوتی و نظایر آن به کاربرد. همچنین از این دانه ها در ساخت سایر فرآورده های سبک مانند انواع بتن های دانه سبک، ملات ها و اندود ها، فرآورد های قیری، خاک کشاورزی و جز آن استفداه می شود.
سنگدانه های سبک ممکن است از نوع طبیعی یا مصنوعی باشند. برخی دانه های طبیعی (پوکه معدنی) مانند پارمیس (پوکه سنگ)، اسکوریا (سنگ پا) خاکستر ها توف ها منشا آتشقشانی دارند و برخی دیگر مانند دیاتومیت رسوبی هستند. محدودیت استفاده از این دانه ها، اغلب دارای مواد کنترل شده شیمیایی و معدنی می باشند.
سنگ دانه های مصنوعی به چهار روش تولید می شوند. در روش اول، سنگ دانه ها مصنوعی از حرارت دادن و انبساط خاک رس، سنگ رسی، سنگ رسی دیاتومه ای و... بدست می آیند. سربازه مذاب کوره های آهن گدازی با پاشیدن مقادیر کنترل شده آب به کمک جت آبی منبسط می گردد. در روش سوم، از جوش های صنعتی حاصل از خاکستر کوره های زغالی سنگ استفاده میشود و سرانجام در چهارمین روش دانه های سبک از ترکیبات آلی نظیر استایرن های منبسط شده تولید می شوند.
در ایران از روش اول برای تولید خاک رس منبسط شده استفاده میشود و به عنوان پرکننده و یا برای تولید ساخت بتن استقاده میشود. به طور کلی این دانه ها به دوروش کوره ذوب نواری و یا کوره ذوب گردان تولید میشوند. دانه های حاصل از کوره ذوب نواری و یا کوره ذوب گردان دارای وزن ویژه ظاهری بین 300 تا 650 کیلوگرم در متر مکعب و دانه های حاصل از کوره ذوب دارای چگالی حجمی بین 650 تا 900 کیلوگرم در متر مکعب می باشند.

فرآیند تولید لیکا

 مواد اولیه
ماده اولیه لیکا نوعی رس صنعتی می باشد کخ ایلیت یا مونت موریونیت نام دارد. ترکیب شیمیایی بخصوص این ماده فقط در نواحی محدودی یافت می شود. اولین معدن شناخته شده در روستای کوشکک ساوه می باشد که مطالعات معدنی و آزمایشگاهی آن توسط اروپاییان انجام گرفت و ماده اولیه فعالیت کرخانه را تامین نمود. در دهه دوم فعالیت کارخانه کلیه مطالعات از اکتشاف تا به بهره برداری توسط کارشناسان ایرانی شرکت لیکا انجام گرفت. در این روستا منطقه، باطله برداری شده و سپس در هر مرحله از بهره برداری، آزمایش انبساط پذیری از سطح و عمق انجام گرفتخ و در صورت مثبت بودن نتایج آزمایش، ماده اولیه دپو کارخنه عمل حمل می گردد.

بتن سبک

گسیختگی بتن سبک معمولا با بتن معمولی متفاوت است. گسیختگی معمولا به جای اطراف سنگدانه از میان آن صورت موی گیورد. مقاوموت های سنگدانه و خمیر سیمان تقریبا مساوی بوده و در بتن های قوی تر مقاومت خمیر می تواند بیش از مقاومت سنگدانه شود. سنگدانه های سبک مدول ارتجاعی کمی به علت تخلخل زیاد دارند. در نتیجه مدول ارتجاعی کم سنگدانه های سوبک، مودول ارتجواعیبوتن مدول بتن هوای 2 / 3تا 1 / 3گیگا پاسکال می باشد که 17تا 10 های سبک کمتر از بتن های معمول است. مقادیر مدول ارتجاعی در محدوده معمول است.. مدول ارتجاعی کمتر قید کمتری در برابر تغییر شکل های وابسته به زمان نظیر جمع شدگی ناشی از خشک شدن و خزش ایجاد میکند. به طور متوسط کرنش های ناشی از خزش یا جمع شدگی بتن های سبک بیشتر از بتن های معمولی است

مزایای بتن سبک

به طورکلی دلایل عمده استفاده از بتن سبک را می توان به شرح زیر بیان کرد
کاهش بار وارده بر سازه و در نتیجه آن کاهش نیروی موثر زلزله و دیگر بار های جانبی (1) مقاوم سازی و گسترش سازه هایی همچون عرشه پل، برای افزایش ظرفیت ترافیکی، بدون آنکه تغییری در شالوده سازه ها به وجود آید (2) افزایش ظرفیت بار زنده سازه ها.
در ایران تن ها پوکه رسی یا خاک رس منبسط شده (لیکا) و پرلیت منبسط شده تولید میشود، ولی هنوز برای آن ها اسوتانداردینوشوته نشوده - کیلوگرم بر متر مکعب می باشد و بوا آن موی تووان 650تا 300 است. وزن مخصوص فضایی پوکه رسی، که در کوره گردنده تولید میشود، از. کیلوگرم ساخت 1800تا 800 بتن های سبک با وزن مخصوص بین پوکه رسی در پر کردن فضا های خالی، ساختن بلوک های سبک وزن و بتن های سبک عایق حرارتی و بتن سبک باربر (سازه ای) به مصورف - می رسد. بتن لیکا (پوکه رسی) از سایر بتن های دانه سبک مقاومت بیشتری دارد.
مواد خامی که برای سنگدانه هوای سوبک سوازه ای مورد استفاده قرار می گیرند، در حالت معمول از ته نشینی مصووالح طبیعوی ماننود رس، شیل و اسلیت که دارای مقدار زیادی سیلیس می باشند، تشکیل می شوند. حباب گاز های درونی، توده ای از سلول های هوای جدا از هم ایجاد کرده و پس از سردشدن، این موواد در درون آن ها باقی می مانند. بنابراین، مواد خام منبسط شوده و سنگدانه هایی با وزن مخصوص پایین تر به دست می آید.

ویژگی های سنگدانه لیکا شامل موارد زیر می باشد

 شکل و بافت سطحی، تیز گوشه یا کاملا گرد گوشه بسته به نوع تولید، پوسته سطحی می تواند زبر یا صاف، متخلخل یا توپر باشد •. لیکای گرد گوشه پوسته لعابی توپرتر و نازک و بخش میانی متخلخل تر و پر حجم تر دارد. ویژگی های سنگدانه لیکا شامل موارد زیر می باشد
میلی متر توصیه می شود. اختلاف کیفیت در لیکا های سبک تر با 12میلی متر و برای بتن پر مقاومت 16برای بتن سازه ای حداکثر اندازه • توجه به اندازه آن ها بیشتر می باشد.. معمولا کاهش حداکثر اندازه به افزایش چگالی و مقاومت لیکا منجرکاملا چشمگیر میشود.

کاربرد سبکدانه های طبیعی

سبکدانه های طبیعی از سال های دور مورد توجه بشر بوده است. حتی ۲۷۳ قبل از میلاد در روم باستان از فاصله 4۰ کیلومتری به بندر cosaدر غرب ایتالیا حمل و در بندر سازی استفاده شده است. رومیان در احداث معبد پانتیون ورزشگاه کلوزیوم از نوعی سبکدانه استفاده می کردند.
در قرن ششم در ساخت اولیه کلیسای صوفیای استانبول نیز به کار رفته است. در قرن دوم پس از میلاد، مهندس رومی سبکدانه را در ساختمان پانتیون روم به کار برده اند که پس از گذشت صدسال، سبکدانه در ساختمانی در واتیکان به کار رفته است.
سبکدانه مصنوعی دلیل محدودیت منابع و ذخایر مربوط به سبک دانه های طبیعی در دنیا، لزوم تولید یکنواخت و انبوهی صنعتی سبک ترانه هایی به منظور کاربرد های مختلف و ساخت مصالح بر اساس این نوع دانه ها به عنوان یک ضرورت در صنعت ساختمان مطرح گردید به همین منظور در اوایل قرن بیستم با استفاده از کوره دوار اقدام به بن بست کردن رصد و شیر کرد و به دلیل ترتیب مصنوعی تولید نمود الزامات سبکدانه ها شامل سختی و نفوذ ناپذیری و وزن مخصوص کمتری نسبت به سبک طرح های معمولی همانند شن و ماسه داشتند ابتدا تحت عنوان هایدیت و بعد ها در برخی کشور از جمله دانمارک و نروژ و سوییس و سوید و پرتغال و انگلیس و ایران به نام تجاری الیکا نام گرفت.

مشخصات فنی سبکدانه های صنعتی یا همان لیکا

وزن مخصوص دانه های لیکا و بستنی تا ۱۳۰ کیلوگرم و وزن مخصوص بتن لیکا در حالت کیلوگرم و در حالت غیر متراکم ۷۰۰ کیلوگرم می باشد. وزن به دلیل فضای خالی داخل دانه ها است هفت دانه بندی بین ۷۳ تا ۷۸ درصد می کند.

عایق حرارتی

بر اساس آزمایشات مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن ضریب هدایت حرارتی دانه های لیکا.
دانه های به قابلیت رسانایی حرارتی ناچیز این دانه ها می گردد، مقادیر رسانایی حرارتی برای دانه های بزرگتر کاهش می یابد و بر اساس نتایج همین کاهش است بتن سبک لیکا دارای ضریب هدایت حرارتی ۲۰8 وات می باشد. مطالب آیه میزان مصرف سوخت الکتریسته و در نتیجه هزینه های جاری ساختمان را به شدت کاهش میدهد.

عایق صوتی

مصالح جاذب سر و صدا قادرند امواج صوتی را با سطح برخورد میکنند به گون های جذب نمایند که تن ها کمتر از 5۰ درصد آن ها باز گردد وجود حفره ها و اندازه و عمق آن ها در دانه های لیکا سبب می گردد تا از طرف زود به دلیل ایجاد می گردد.

تراکم ناپذیری

دانه های لیکا در مقابل فشار مکانیکی دایمی و یا بارگذاری مکرر فشرده نمیشوند و نسبت به هوای موجود ثابت می مانند.
دانه لیکا

دانه لیکا رس منبسط شده

همانگونه که در بخش های قبل اشاره شد، این دانه ها با دانه بندی های مختلف و برای کاربرد های خاص تهیه و عرذض میشود.
فرآورده های جنبی:
دو فرآورده جنبی از کوره های تولید لیکا به دست می آید. نخست ذرات بسیار ریز و در حد رس منبسط شده که از طریق غبارگیری های الکتریکی رسوب داده می شوند. این ذرات می توانند نقش پرکننده (فیلتر) را در بتن داشته باشند. دومین گروه فرآورده های جنبی، قطعات رس سبک منبسط شده با ابعاد بسیار بزرگ (تا خدود100 سانتی متر) است که دارای بافت داخلی نظیر دانه های لیکا هستند. چگالی این قطعات اغلب سبکتر از دانه های لیکا است.
این قطعات در واقع حاصل ذوب و پیوند اجزای کوچکتر هستند و به دلیل چگالی بسیار کم می توانند پر کننده بسیار مناسبی در مواد لازم مانند پرکننده سبک در پشت دیواره های تونل های مترو واتوبان ها باشند همچنین می تواند در اندازه های بزرگ جهت پالایش فاضلاب به کار روند.
بتن سبک

ویژگی های عمومی بتن های سبک

بتن های سبک به سه روش تقسیم می شوند
1 - ایجاد تخلخل در داخل ملات
2 - حذف ریز دانه از مخلوط برای ایجاد منافذ
3 - کاربرد دانه های سبک سنگ دانه های معمولی.
 بتن اسفنجی: دسته اول بتن های اسفنجی که در حین ساخت آن ها با ایجاد کف یا حباب گاز، حباب هایی در خمیر سیمان یا در ملات سیمان - سنگدانه ایجاد می گردد. حباب مورد نظر یا از طریق مواد کف زا در حین اختلاط تولید شده و یا به صورت کف آماده به مخلوط اضافه میشود یا با افزودن مواد کنش زایی مانند پودر آلومینیوم به بتن تازه تولید می شود و واکنش این موداد باعث ایجاد گاز در بتن و در نتیجه سبک شدن ماتریس سیمان آن میشود. ویژگی اصلی مورد نیاز در ساخت بتن اسفنجی پایدار بودن حباب ها و توزیع یکنواخت آن ها در هنگام اختلاط حمل و نقل و بتن ریزی می باشد
بتن های با ساختار باز: این بتن ها در واقع بدون ریز دانه هستند و در آن ها ماسه از مخلوط بتن حذف گردیده و دانه های درشت یا خمیر سیمان به یکدیگر چسبیده اند. ساخت بتن سبک با ساختار باز، همان با استفاده از سنگدانه های طبیعی و هم با استفاده از سبکدانه امکان پذیر است. این بت ها برای مصارفی چون زهکش و یا پرکننده های سبک به کار می روند.
بتن سبکدانه: دسته سوم، بتن با سنگدانه سبک یا با اختصار سبکدانه است. در واقع این نوع بت، سبک کردن از طریق استفاده از سبکدانه های سبک صورت می گیرد. لازمه ساخت این نوع بتن استفاده از سبکدانه مناسب با ویژگی های مورد نیاز است.
هدف کلی از تولید این بتن ها کاهش وزن مخصوص است. اما در عین حال دراین بتن ها ویژگی های دیگری مانند مقاومت حرارتی و صوتی و... اهمیت پیدا میکند.

کاهش پرت مصالح ساختمانی

کارپذیری محصولات لیکا باعث میشود تا پرت مصالح صدرصدی وزن بار مرده ساختمان می گردد. اگر این کاهش وزن قبل از مرحله طراحی دیده شود، باعث کاهش و بهینه سازی وزن سازه باربر و کاهش میزان مصرف فولاد بتن و فولاد و افزایش عملکرد مناسب که نواحی اختمالی مراحل اجرا را می پوشاند.

کاهش هزینه های انرژی مصرف

استفاده از محصولا لیکا باعث کاهش چشمگیر انرژی مصرف جهت سرمایش ساختمان میشود که با توجه به حذف تدیجی یارانه های انرژی در کشور محاسبه قیمت های واقعی باعث صرفه جوبی قابل ملاحظه ای در هزینه های پرداختی می گردد.

کاهش هزنیه های تاسیسات

عایق بودن مصولات لیکاباعث می شود تا دستگاه های تاسسیاتی با ظرفیت های گرمایشی و سرمایشی بهینه و مناسب و با قیمت کمتر خریداری شوند. همچنین باعث کاهش هزینه ای انرژی مصرف در آینده ساختمان می شوند. همچنین باعث کاهش هزینه های انرژی مصرف در آینده ساختمان می گردد که با توجه کاهش هزینه های انرژی میزان صرفه جویی قابل محاسبه می باشد. نمومه آزمایشی اجرا شده است با مصالح لیکا در سال 85 باعث کاهش هزنیه خرید تاسیسات سرمایشی به میزان 3 هزار تومان به ازای هر متر مربع شده است.

کاهش هزینه های نگهداری ساختمان

محصولات لیکا به دلیل دوام و نداشن اثرات تخزیبی بر سایر اجزای ساختمان به خصوص تاسیسات نقش بسزایی در کاهش هزنیه های نگهداری ساختمان دارند. علاوه بر آن بر دلیل کارپذیری زیاد در صورت نیاز به انجام تعمییرات احتمالی. تخریب اجزا ساختمانی بسیار محدود میشود
سرعت در اجرای کار:
با توجه با ابعاد و اشکال مختلف و مناسب بلوک های لیکا، سرعت اجرای کار بدتر رفته و سرمایه تخصیص داده شده در بخش ساختمان به بازدهی زودتر می رسد همچنین با توجه به ابعاد یرزگ تر بلوک لیکا نسبت به آجر و سفال اجرت دیوار بسیار کمتر می شود
دانه لیکا

دانه رس منبسط شده

همانگونه که در بخش های قبل اشاره شد این دانه ها با دانه بندی های مختلف برای کاربرد های خاص تهیه و عرضه می شوند.

فراورده های جنبی

دو فرآورده جمعی از کوره های تولید لیکا به دست می آیند نخستین ذرات بسیار ریز و در حد غبار روز متصل شده است که از طریق گوار گیری های الکتریکی رسوب داده میشود این ذرات میتوانند نقش پر کننده فیلتر را در بتن داشته باشند دوم این گروه فراورده های جنبی قطعات روس سبک متصل شده با ابعادبسیار بزرگ تا حدود ۱۰۰ سانتیمتر است که دارای بافت داخلی نظیر دانه های لیکا هستند که چگالی این قطعات اغلب سبک تر از دانه های لیکا هستند.
این قطعات در واقع حاصلصبح و پیوند اجزای کوچکتر هستند و به دلیل چگالی حجمی بسیار بالا میتوانند بر کننده بسیار مناسبی در مواد لازم مانند پرکننده سبک در پشت دیواره های پشت اتوبوس و مترو ها همچنین می توانند در اندازه های بزرگ جهت پالایش فاضلاب به کار روند.

مقاومت در برابر آتش

دانه ها در دمای نزدیک به 1200 درجه سانتی گرادتولید می توانند شوک حرارتی تا دمای 1100 درجه سانتی گراد را تحمل کند. فرآورده ای لیکا به ویژه اجزای بتنی ساخته شده با این دانه ها مقاومت خوبی در برابر آتش دارند.

عمر مفید

عمر مفید آ ن ها پیش از 100 سال و چند سال برابر پوکه معدنی می باشند.

رسانایی حرارتی

انتقال انرژی حرارتی از جایی به جای دیگر به سه روش رسانایی، همرفتی و تشعشع صورت می گیرد. در روش رسانایی، حرارت از طریق جسم می یابد. با استفاده از مواد نارسانا یا دارای رسانایی ناچیز، میزان انتقال حرارت کاهش می یابد. برای انتقال حرارت به روش همرفتی، باید هوا امکان جریان یافتن داشته باشد. در این صورت هوا با گرم شدن منبسط می گردد و جریان پیدا می کند و با تماس با اجسام سرد حرارت را انتقال می دهد. محدود کردن فضا های دارای هوا به ابعاد کوچکتر از 25 میلی متر - با تعبیه لایه های مناسب انتقال حرارت را در این روش کاهش می دهد و سرانجام تشیع روشنی برای انتقال روشنی برای انتقال حرارت اجسام تحت تاثیر تابش است. کاربرد اجسامی که بتوانند سهم بیشتری از انرژی را بازتاب دهند یک روش مناسب برای جلوگیری از این حالت انتقال حرارت است.
برای ارزیابی کمی میزان رسانایی یا مقاومت حرارتی اجسام از ظرایب متداولی استفاده میشود. مقدار توان حرارتی از دست رفته برحسب وات از یک متر سطح و یک ضخامت مصالح با اختلاف یک درجه سانتی گراد بین دو سمت آن را ضریب رسانایی حرارتی می نامند. مقاومت حرارتی عکس این ضریب است.
تخلخل بسته درونی بالای دانه های لیکا سیی قابلیت رسانایی حراری ناچیز این دانه ها می گردد مقادیر رسانایی حرارتی برای دانه های بزرگتر، کاهش می یابد. همچنین در یک انبوه از مصالح، میزان قابلیت رسانایی حرارتی به تراکم توده بستگی پیدا می کند به این ترتیب که برای انبوهی از دانه های درشت، میزان تخلخل و هوای بین دانه ها زیاد می شود و جریان همرفتی سبب افزایش رسانایی حرارتی می گردد. در این حال انتقال حرارت از طریق تشیع ناچیز است، قابلیت رسانایی حرارتی با کاهش تخلخل در شرایط فوش کاهش می یابد تا زمانی که به دلیل تراکم بیشتر دانه ها و افزایش تماس آن ها رسانایی حرارتی مجداد افزایش یابد.
بنابراین کم ترین مقدار رسانایی حرارتی به ازای مقدار تراکم معینی قابل دستیابی است. این مفهوم در نمودار 7 - 2 دیده میشود.
هرچه چگالی دانه های لیکا بیشتر باشد قابلیت رسانایی حرارتی افزایش می یابد، افزایش چگالی ممکن است به دلیل زیر شدن ابعاد دانه ها ی یا کاهش انبساط در فرآیند پخت روی دهد. رابطه قابلیت رسانایی حرارتی و چگالی می توانند با یک نمودار نمایی تخمین زده شود. این روابط اساس تجربی دارند و برای فرآورده های لیکا نیز قابل تعمیم می باشند.
اثر دما و رطوبت بر رسانایی حرارتی دانه ای لیکا مانند اغلب مصالح دیگر به گونه ای که افزایش رطوبت به میزان یک درصد حجمی سبب افزایش حرارتی به میزان 2 تا 6 درصد می گردد. همچنین با افزایش دما، به وبژه در دمای بالاتر از 100 درجه سانتی گراد میزان رسانایی حرارتی افزایش می یابد. میزان افزایش در دما های معمول حدود نیم درصد به ازای هر درجه سانتی گراد افزایش دماست.

طبقه بندی بتن سبک بر مبنای مقاومت

علاوه بر طبقه بندی بتن سبک از لحاظ روش ساخت، این بتن ها بر مبنای مقاومت نیز طبیه بندی می گویند.
بتن های سبک از دیدگاه مقاومتی در سه دسته طبقه بندی می شوند که عبارتند از بتن سبک غیر سازه ای، بتن سبک نیمه سازه های یا بتن سبک یا مقاومت متوسط و بتن سبک غیرسازه ای، بتن سبک نیمه سازه ای یا بتن سبک با مقاومت متوسط و بتن سبک سازه ای که در ادامه به آن پرداخته می شود.

الف: بتن سبک غیر سازه های

یتن های سبک با مقاومت کمتر از 7 مگا پاسکال در رده بتن های سبک غیر سازه ای طبقه بندی می شوند. این نوع بتن ها با وزن مخصوص معادل 800 کیلوگرم بر متر مربع و کمتر، به عنوان تیغه های جداسازی و عایق های حرارتی و صوتی در کف بسیار موثر هستند. این نوع بتن می تواند در ترکیب با مواد دیگر در دیوار، کف و سیستم های مختلف مورد استفاده قرار گیرد.
اضافه کردن ریز دانه هایی با وزن معمولی، موجب افزایش وزن بتن و مقاومت آن می شود، لیکن به منظور حصول خواص عایق بندی حرارتی (ضریب انتقال حرارت کم)، حدااکثر وزن مخصوص به 800 کیلو گرم بر متر مکعب محدود می گردد. هنگام ساخت و استفاده از بتن سبک غیر سازه ای، سعی بر این است که با کاهش وزن بتوان خصوصیات عایق حرارتی را افزایش داد، اما ذکر این مطلب ضروری است که با کاهش وزن مخصوص بتن مقاومت آن نیز کاهش می یابد. مقاومت فضاری و وزن مخصوص بتن، ارتباط با هم دارند و با افزایش وزن مخصوص، مقاومت زیادتری مورد نظر انتضار است. با توجه به مقاومت به دست آمده از این نوع بتن محل کاربرد آن تعیین می گردد. به عنوان مثال بتن هایی با مقاومت فشاری حدود 7 درصد مگاپاسکال و کمتر برای عایق سازی لوله های بخار زیر زمینی مناسب هستند و از بتن های با مقاومت زیادتر تا حدود 3 / 5 مگاپاسکال بیشتر در پیاده رو ها استفاده میشود. باید توجه داشت که جم شدگی بتن های سبک در هنگام خشک شدن در اکثر موارد و به خصوص در موارد سنگدانه های درشت از مخلوط، همراه مشکل ساز است.

ب: بتن سبک نیمه سازه ای

بتن های سبک موجود در این طبقه عمدتا از نوع بتن های سبکدانه و بتن های با ساختار باز می باشند. به عبارت دیگر برای کاهش چگالش بتن، یا ریز دانه از مخلوط بتن حذف میشود و یا از سنگدانه های سبک طبیعی یا مصنوعی برای سبک سازی مخلوط استفاده می گردد. سبکدنه های مورد استفاده در بتن های سبک نیمه سازه ای معمولا از یکی از روش های آهکی شدن (تکلیس)، کلینکر محصولات منبسط شده ای نظیر رویاره های منبسط شده لیکا، خاکستری بادی، شیل و اسلیت یا سنگدانه های به دست آمده از مصالح طبیعی مانند پوکه سنگ های آذرین و سنگ های متخلخل (توف) تولید میشوند. وزن مخصوص بتن ساخته شده با سنگ دانه های فوق بین 800 تا 1400 کیلوگرم بر متر مکعب است. مقاومت فشاری این نوع بتن از 7 تا این نوع بتن از 7 تا 17 مگاپاسکال تغییر میکند. کاربرد مواد افزودنی نظیر تسریع کننده ها می توان در تغییر مقاومت بتن های ساخته شده با سنگدانه های تولید شده از روش های مذکور موثر باشد. کاربرد بتن ها معمولا در بلوک های مجوف بتنی، کف سازی ها و موارد مشابه است.

ج: بتن سبک سازی

بتن های سبک سازه ای بتن هایی هستند که علی رقم دارا بودن چگالی کمتر از 2000 کیلو گرم بر متر مکعب، مقاومت فشاری بیش از 17 مگاپاسکال دارند. ساخت. ساخت این بتن ها صرفا با استفاده از سنگدانه های سبک و مقاومت امکان پذیر است. اکثر بتن های سبک سازه ای از خانواده بتن های سبکدانه می باشند که در آن برای کاهش وزن مخصوص بتن از سنگدانه های سبک استفاده شده است. به این دلیل بعضا از عبارات بتن سبکدانه و بتن سبک سازه ای برای بیان یک مفهوم استفاده میشود. سنگدانه هایی که ای شرایط را عموما برآورده می کنند و برای ساختن بتن سبک سازه ای مورد استفاده قرار می گیرند عمدتا عبارتند از
- شیل، رس و اسلیت منبسط شده در کوره ی دوار
- سنگدانه هایی که از فرآیند تبادل یونی به دست می آیند مانند لیکا
- رویا ره های منبسط شده
- پوکه های معدنی مانند اسکرپا و پومیس
- پوکه های معدنی صنعتی
- سبکدانه های تولید شده از خاکستر بادی گندوله شده.